હિન્દી સિનેમા જગત નો સુવર્ણ કાળ

ભારત ની પ્રથમ ફિચર ફિલ્મ ‘રાજા હરિશ્ચંદ્ર’ છે અને તેનુ નિર્માણ ૧૯૧૩ માં ધુંડીરાજ ગોવિંદ ફાળકે ( દાદા સાહેબ ફાળકે ) એ કર્યુ હતું, જે રાજા હરિશ્ચંદ્ર ની કથા પર આધારીત હતી. દાદા સાહેબ ફાળકે ને ભારતીય સિનેમા ઉદ્યોગ ના પિતામહ માનવામાં આવે છે. ભારત સરકાર દ્વારા સિનેમા નિર્માણ માં ઉત્ક્રુષ્ટ યોગદાન આપનાર ને ” દાદા સાહેબ ફાળકે ” એવોર્ડથી નવાજવા માં આવે છે. જે ભારતીય સિનેમા જગત માં સર્વોચ્ચ સન્માન છે.

ભારતીય સિનેમા જગત નો સુવર્ણ કાળ ઈ.સ. ૧૯૫૦ થી ૧૯૮૦ નો માનવામાં આવે છે. જેમાં કથા, ગીત-સંગીત ના તાલ મેલથી સુપર હીટ ફિલ્મો બનતી હતી.  રાજકપૂર, મહેબૂબ ખાન, ગુરૂદત્ત, વ્હી શાંતારામ અને બિમલ રોય જેવા નિર્માતાઓ નો ફાળો મહત્વનો છે. બિમલ રોય ની પાથેર પાંચાલી ( ૧૯૫૫ ) ને આંતર રાષ્ટ્રીય ખ્યાતી મળી હતી.

* મહેબૂબ ખાન ના ” મહેબૂબ પ્રોડક્શન્સ ”  દ્વારા બનાવવામાં આવેલી લોક્પ્રીય ફિલ્મો માં – હુમાયુ ( ૧૯૪૫ ), અનમોલ ઘડી (૧૯૪૬), અનોખી અદા (૧૯૪૮), અંદાજ (૧૯૪૯), ઝાંસી કી રાની (૧૯૫૨), આન (૧૯૫૨), અમર (૧૯૫૪), આવાજ (૧૯૫૬), મધર ઈન્ડીયા (૧૯૫૭), સન ઓફ ઈન્ડીયા (૧૯૬૨) મુખ્ય છે.

* બિમલ રોય ના ” બિમલ રોય પ્રોડક્શન્સ ” હેઠળ બનેલી લોક્પ્રીય ફિલ્મો માં – દો બિઘા જમીન (૧૯૫૩), નૌકરી (૧૯૫૪), દેવદાસ (૧૯૫૫), અમાનત (૧૯૫૫), પરિવાર (૧૯૫૫), મધુમતી (૧૯૫૮), સુજાતા (૧૯૫૯), ઉસને કહાથા (૧૯૬૦), પરખ (૧૯૬૦), કાબુલી વાલા (૧૯૬૧), પ્રેમ પત્ર (૧૯૬૨), બંદિની (૧૯૬૩), બેનજીર (૧૯૬૪), દો દુની ચાર (૧૯૬૮) ની ગણના થાય છે.

* રાજ કપૂર ના ” આર.કે.ફિલ્મસ ” દ્વારા બનાવવામાં આવેલી લોકપ્રીય ફિલ્મો માં – આગ (૧૯૪૮), બરસાત (૧૯૪૯), આવારા (૧૯૫૧), બૂટ પોલીશ (૧૯૫૪), શ્રી ૪૨૦ (૧૯૫૫), જીસ દેશ મે ગંગા બહતી હૈ (૧૯૬૧), સંગમ (૧૯૬૪), મેરા નામ જોકર (૧૯૭૦), ધરમ કરમ (૧૯૭૫), સત્યમ શિવમ સુંદરમ (૧૯૭૮),  ની ગણના થાય છે.

* દેવાનંદ ના ” નવકેતન ઈન્ટર્નેશનલ ” દ્વારા બનાવવામાં આવેલી લોક્પ્રીય ફિલ્મોમાં – અફસર (૧૯૫૦), ટેક્ષી ડ્રાઈવર (૧૯૫૪), હાઉસ નંબર ૪૪ (૧૯૫૫), ફંટુશ (૧૯૫૬), નૌ દો ગ્યારાહ (૧૯૫૭), કાલા પાની (૧૯૫૮), કાલા બઝાર (૧૯૬૦), હમદોનો (૧૯૬૧), તેરે ઘરકે સામને (૧૯૬૩), ગાઈડ (૧૯૬૫), જ્વેલ થીપ (૧૯૬૭), પ્રેમ પૂજારી (૧૯૭૦), હરે રામ હરે કૃષ્ણ (૧૯૭૧), શરીફ બદમાશ (૧૯૭૩), છૂપા રૂસ્તમ (૧૯૭૩), ઈશ્ક ઈશ્ક ઈશ્ક (૧૯૭૪), જાને મન (૧૯૭૬), લૂંટ માર (૧૯૮૦) ની ગણત્રી થાય છે.

* ગુરૂ દત્ત ને “ગુરૂદત્ત ફિલ્મસ” ના બેનર હેઠળ – બાઝી (૧૯૫૧), પ્યાસા (૧૯૫૮), કાગજ કે ફૂલ (૧૯૫૯), સાહેબ બીબી ઔર ગુલામ (૧૯૬૨) ફિલ્મો લોક્પ્રીય બની હતી. કાગજ કે ફૂલ હિન્દી સિનેમા ની પ્રથમ સિનેમા સ્કોપ ફિલ્મ હતી.

* જેમીની પ્રોડક્શન દ્વારા બનાવવામાં આવેલી ફિલ્મો માં – ચંદ્ર લેખા (૧૯૪૮), નિશાન (૧૯૪૯), સંસાર (૧૯૫૧), મિસ્ટર સંપત (૧૯૫૨), બહુત દિન હુયે (૧૯૫૪), ઈન્સાનિયત (૧૯૫૫), રાજ તિલક (૧૯૫૮),પૈગામ (૧૯૫૯), ઘરાના (૧૯૬૧), ઔરત (૧૯૬૭), તીન બહુરાનીયા (૧૯૬૮), શતરંજ (૧૯૬૯) ની ગણના થાય છે.

* એ.વ્હી.એમ. પ્રોડ્કશન દ્વારા બનાવવામા આવેલી લોકપ્રીય ફિલ્મો માં – બહાર (૧૯૫૧), લડકી (૧૯૫૩), ચોરી ચોરી (૧૯૫૬), ભાઈભાઈ (૧૯૫૬) ભાભી (૧૯૫૭), મિસ મેરી (૧૯૫૭), બરખા (૧૯૫૯), બિંદીયા (૧૯૬૦), છાયા (૧૯૬૧), મૈં ચુપ રહુગી (૧૯૬૨), મુનીમજી (૧૯૬૨), પૂજા કે ફૂલ (૧૯૬૪), લાડલા – મહેરબાન – દો કલીયા (૧૯૬૮ ) ની ગણત્રી થાય છે.

જેમીની અને એ.વ્હી.એમ. બન્ને દક્ષીણ ભારતીય નિર્માણ સંસ્થા છે.

* બી.આર.ચોપડા ની ” બી.આર.ફિલ્મસ” દ્વારા બનાવવામાં આવેલી લોક્પ્રીય ફિલ્મોમાં – એક હી રાસ્તા (૧૯૫૬), નયાદૌર (૧૯૫૭), સાધના (૧૯૫૮), ધૂલ કા ફૂલ (૧૯૫૯), કાનૂન (૧૯૬૧), ધર્મ પૂત્ર (૧૯૬૨), ગલ્સ  હોસ્ટેલ (૧૯૬૨), ગૂમ રાહ (૧૯૬૩), વક્ત (૧૯૬૫), હમરાજ (૧૯૬૭), ઈત્તિફાક (૧૯૬૯), હમ એક હૈ (૧૯૭૦), આદમી ઔર ઈન્સાન (૧૯૭૦), જવાબ (૧૯૭૦), છોટી સી બાત (૧૯૭૬), ઈન્સાફ કા તરાજુ (૧૯૮૦) ની ગણત્રી થાય છે.

બી. આર. ચોપડા ની ” મહાભારત ” સિરીયલ નો ઈતિહાસ જગ જાહેર છે.

* યશ મુખર્જી  ને  ” સુબોધ મુખર્જી પ્રોડકશન્સ ” ના બેનર હેઠળ – જંગલી (૧૯૬૧), એપ્રીલ ફૂલ (૧૯૬૪), શાગિર્દ (૧૯૬૭), અભિનેત્રી (૧૯૭૦), શર્મીલી (૧૯૭૧), મિસ્ટર રોમિયો (૧૯૭૪) જેવી લોક્પ્રીય ફિલ્મો આપી છે.

* તારાચંદ બડજાત્યા એ ” રાજશ્રી પ્રોડક્શન ” દ્વારા બનાવેલ લોક્પ્રીય ફિલ્મો ની યાદી જોઈએ તો – આરતી (૧૯૬૨), દોસ્તી (૧૯૬૪), મહા પુરુશ (૧૯૬૪), તકદીર (૧૯૬૭), જીવન મૃત્યુ (૧૯૭૦), ઉપહાર (૧૯૭૧), મેરે ભૈયા (૧૯૭૨), પીયા કા ઘર (૧૯૭૨), સૌદાગર (૧૯૭૩), હનીમુન (૧૯૭૩), તૂફાન (૧૯૭૫), ગીત ગાતા ચલ (૧૯૭૫), તપસ્યા (૧૯૭૬), ચીત ચોર (૧૯૭૬), પહેલી (૧૯૭૭), દુલ્હન વહી જો પીયા મન ભાયે (૧૯૭૭), અલીબાબા મર્જીના (૧૯૭૭), એજન્ટ વિનોદ (૧૯૭૭), અખીયો કે જરોખોસે (૧૯૭૮), સુનયના (૧૯૭૯), શિક્ષા (૧૯૭૯), સાવન કો આને દો (૧૯૭૯), સાંચ કો આંચ નહી (૧૯૭૯), નૈયા (૧૯૭૯), ગોપાલ કૃષ્ણ (૧૯૭૯), રાધા ઔર સીતા (૧૯૭૯), તરાના (૧૯૭૯), મનોકામના (૧૯૮૦), માન અભિમાન (૧૯૮૦), એક બાર કહો (૧૯૮૦), હમ કદમ (૧૯૮૦) જેવી લોક્પ્રીય ફિલ્મો આપી છે.

* રામાનંદ સાગર ને ” સાગર આર્ટ્સ ” દ્વારા બનાવવામાં આવેલી લોક્પ્રીય ફિલ્મોમાં – જીંદગી (૧૯૬૪), આરજૂ (૧૯૬૫), આંખે (૧૯૬૮), ગીત (૧૯૭૦), લલકાર (૧૯૭૨), ચરસ (૧૯૭૬) જેવી ફિલ્મો આપી છે.

રામાનંદ સાગર ની ” રામાયણ ” સિરીયલ એક ઈતિહાસ છે. સિરીયલ ના સમયે શહેર માં ક્ર્ફ્યુ જેવુ વાતાવરણ થઈ જતુ હતું.

* જી. પી. સીપ્પી ના બેનર નીચે જોઈએ તો – મેરે સનમ (૧૯૬૫), અંદાઝ (૧૯૭૧), સીતા ઔર ગીતા (૧૯૭૨), શોલે (૧૯૭૫), શાન (૧૯૮૦).

શોલે ફિલ્મ ની લોક્પ્રીયતા વિશે તો કાઈ કહેવાનૂં રહેતુ જ નથી.

* કમલ અમરોહીની ફિલ્મો માં – મહલ (૧૯૪૯), પાકિઝા (૧૯૭૨)

* કે. આસિફ ની -મુઘલ એ આઝમ (૧૯૬૦)

* પન્નાલાલ મહેશ્વરી ની- નીલ કમલ (૧૯૬૮)

* હરકિશન આર. મિરચંદાણી ની – ઉપકાર (૧૯૬૭)

* શંકરભાઈ ભટ્ટ – હરીયાળી ઔર રાસ્તા (૧૯૬૨), હિમાલય કી ગોદમે (૧૯૬૫)

* એ. એ. નડીયાદવાલા – પત્થર કે સનમ (૧૯૬૭)

* મનોજ કુમાર – પૂરબ ઔર પશ્ચીમ (૧૯૭૦), શોર (૧૯૭૨), રોટી કપડા ઔર મકાન (૧૯૭૪)

* મદન મોહલા / પદ્યુમન મોહલા – દસ નંબરી (૧૯૭૬)

** ઉપરોક્ત યાદી માત્ર ઈ.સ.  ૧૯૮૦ સુધીની લોક્પ્રીય થયેલી ફિલ્મોની છે.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s